Gozogintzaren jatorria

Dirudienez, gozogintza beste behar batzuei erantzutetik sortutako lanbidea da. Hasera batean, gozogintza sukaldaritzaren atal bat gehiago dela esango genuke; baina nire irudirako, orain arteko historian behintzat, nahikoa aldendurik ibili dira sukaldaritza eta gozogintza. Orain dela gutxi arte, oso arrunta zen bazkari sendo edo itxurazko bat poteko melokotoiarekin amaitzea, edo bestela hor agertzen zen “Etxeko kopa” erraldoia, mahaian batetik bestera bukatu ezinean ibiliko zena. Dena den, gaur egungo sukaldariek beste seriotasun batekin heldu diote gozogintzari.

Gehiengoaren ustez, garai bateko gozogileen jatorrian bi arrazoi daude: janari soberakinei irtenbide bat eman beharra, eta botikagintza. Bai, udaberriko uztaren ondoren fruituak nolabait gorde beharra sortzen zen, eta hortik sortuko dira mermeladak eta likoreetan gordetako fruituak. Gauza bera gertatzen zen fruitu lehorrekin, eta horiek gordetzeko turroiak sortu ziren. Eta arrautza asko baldin bazegoen eskura, bizkotxoak eta “euskal pastela” egingo zen, beste egun baterako gordetzeko.

Bestalde, garai batean botiketan prestatzen ziren nahasketak irentsiarazteko, aurretik nolabait “goxatu” egin behar ziren, eta hor sartzen zen botikagile-gozogilearen lana, botika irensgarri bat egiteko lanean. Hortik datoz gure “konpitak”; edo konpiteroak egindako pilulak, hasera batean botikak irensteko izango ziren, eta ondoren plazer hutsagatik.

Eta egia esateko, pastelerien egitura eta botika dendena ere nahikoa antzekoa da, azken finean, hasera batean gauza bera zirela adierazten dute: aurrean denda eta jendeari arreta, eta mostradore atzetik obradorera edo botikagilearen txokorako sarrera.

Eta hori da kontua, bi behar horiek, soberakinak gorde beharrak eta botikak goxatzeko premiak, lanbide berri bati eman zioten hasera. Gureari haiz zuzen ere.

Ezti-gaua edo eztei-gaua dela eta.

Aurreko astean ETB-ren Wazemank ikusi nuen. Oso programa ona iruditu zitzaidan, ea horrelakoei bidea gehiago zabaltzen zaien.Eta han egin zuten sketch horietako batean gai honi buruz aritu ziren; nola esan ezti-gaua ala eztei-gaua?
Nik ez dut arazo hori konpondu nahi hemen. Niri eztiaren istorioak jarraitzea gustatzen zait eta ezti-gaua, edo "luna de miel" edo "honeymoon" horren inguruan badago bat oso polita.

Hau da izen horren zergatia ematen duen istoriotxoa:

Badirudi, garai batean ohiko edaria zela hidroeztia izenekoa. Dirudienez, edari hau eztia irakin eta hortik sortzen den hartzidurak ematen duen edari alkoholduna urarekin nahastuz sortzen da.
Garai haietan familian gizonezkoak munduratzeari garrantzia handia ematen zitzaion. Gizonezkoek gerrak egiteko eta etxea defendatzeko garaian balore handia hartzen zuten. Hau, egia esan, ez da gehiegi aldatu denboran zehar, behar bada inguru hauetan ez zaio hainbesteko garrantziarik ematen, baina, inguruko zibilizazio batzuk oraindik ere estimu handiagoa ematen diote gizonezkoari. Hau mundua!
Ez dezadan gal haria. Dirudienez, eta garai hartako jendearen artean zegoen uste baten arabera, bikoteak, eztei-gaueko lanak egiten hasi aurretik, hidroezti tragotxo batzuk hartuta jartzen badira, harreman horren ondorioz sortuko dena gizonezkoa izateko aukerak asko handitzen ziren. Hortxe dago ezkonberrien lehenengo gau horiei ezti-gauak edo deitzearen arrazoia.

Eta azken aldian egin diren zenbait ikerketen arabera, usteak bazuen nolabaiteko arrazoia. Dirudienez, eztiaren kontsumoak gorputzaren PH-a edo apur bat aldatzeko ahalmena omen du. Eta horren ondorioz, haurrak izaterakoan gizonezkoa izateko aukera haunditu egingo litzateke.

Nire aitona-zenak esango lukeen bezala: "HAUEK DIRA MISTERIOAK HAUEK"

Kaixo guztioi:

Hauek dira blog munduan nire lehenengo pausuak. Ez dakit nondik norako bidea egingo dudan ere, baina nire mundua gozogintza denez, horri buruz aritzeko asmoa dut.
Nire asmoa da gozogintzaren inguruko istorioez aritzea, eta sortzen diren bitxikeria eta horrelakoak kontatzea.
Ea dena ondo doan.